РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ТАНЫМДЫҚ ПОРТАЛЫ
География
6 мам 2017
552
0

Атмосфера, оның құрылысы, ауаның құрамы.

Сабақтың тақырыбы: Атмосфера, оның құрылысы, ауаның құрамы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі:Оқушыларға тақырып бойынша түсінік беру. Жердің ауа қабат– Атмосфера туралы толық мағлұмат беру.

Дамытушылығы: Әр түрлі білім көздерімен жұмыс жасауды әрі қарай дамыту, дүниетанымдық қабілеттерін дамыту, белсенділіктерін арттыру, танымдық қызығушылықтарын жетілдіру.

Тәрбиелілігі: Экологиялық тәрбие беру, ауаны қорғауға, қастерлеуге тәрбиелеу.

Сабақ түрі:  Аралас сабақ

Сабақтың барысы:           

І.Ұйымдастыру кезеңі

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру. Сұрақ-жауап

ІІІ.Жаңа сабақ

ІV.Қорытындылау

V.Бағалау.Үй тапсырмасы.

Үй тапсырмасын тексеру:1.Судың тіршіліктегі орны қандай?2)   Тірі организмдерге су не үшін қажет ? 3)Гидросфера дегеніміз не ? оныңқұрамдасбөліктері?4)Мұхитдегеніміз не?

ІІІ.Жаңа сабақ

Ауа жер шарын қоршап жатыр, ол көзге көрінбейді, дәмі сезілмейді.Тек жел тұрғанда ғана ауа қозғалысы  байқалады. Ауакез – келгенжерде суда, топырақта, жерастықуыстарында да болатынынбілеміз. Атмосфераның да, гидросфера, литосфера сияқтыөзінетәнерекшеліктеріболады.

Атмосфера сөзін грек тілінен  аударсақ ( атмос – будегенмағынаныбілдіреді).

Атмосфераныңқұрамы 78 % - азот, 21%  оттегі,  қалған 1%  - әртүрлігаздардантұрады.Ауаадамға, жануарларға, өсімдіктергетынысалуүшінқажет. Атмосферадабу, тамшы, қаркүйіндекездеседі. Осы газдардыңішіндетіршіліккееңқажеттісі – оттегіболып  табылады. Оттегіадам мен жануардыңтынысалуынақажетжәнежануды  қолдайы. Көмірқышқылгазының да маңызыерекше.

Отегінішығарушыөсімдікболса - оны пайдаланушы  адамдар мен  жануарлар. Ал көміртегіні  шығарушы  адам  мен жануарболса,  оны  пайдаланушы  өсімдік.Атмосферабиіктегенсайын  қасиеттерінөзгертеді,  соданбірнешеқабаттарғабөлінеді.Жердіңгеографиялыққабықтарысияқты атмосфера да бірнешеқорғаныш  қабығынантұрады.

Олар: Тропосфера, Стратосфера, мезосфера, термосфера.

Ауаныңеңкөбішоғырланған, атмосфераныңеңтөменгіқабаты – тропосфера деп  аталады.

Тропос грек сөзі  «Бұрылыс», « Өзгеріс»  дегенмағананыбілдіреді.

Тропосфера жербетінен 8 – 17 км/гедейінгіаралықты  қамтиды. Барлықауаның 80% - ы осындашоғырланған.Экваторданполютергеқарай  тропосфера қабатыныңбиіктігікемиді. Осы қабаттаауарайықұбылыстары ( бұлтқалыптасып, найзағайойнап, желсоғып,жаңбыр, қаржауады) өтеді.

Тропосферадан жоғары – стратосфера қабаты. Стратосфера грекше стратум – қабатталған деген мағананы білдіреді.

Стратосферадағы  20 км биіктікте озон қабаты орналасқан. Озон қабатының тіршілік үшін маңызы өте зор.Бұл қабат күннен  таралатын « Әсіре күлгін»  деп аталатын сәулелерді ұстап қалады.

Әсіресе күлгін сәулелер тірі ағзаларға, соның ішінде  адамның өміріне өте қауіпті. Олар өте көп мөлшерде түсетін болса, адамның денесін күйдіріп, рак ауруына шалдықтырар еді, көптеген пайдалы бактериялар қырылып қалар еді.

Оның биіктігі 50 – 55 км/ге дейін. Стратосфера қабатында ауа өте құрғақ және су буы жоқтың қасы.

ІV.Қорытындылау,бекіту сұрақтары.1 Ауаның құрамы неден тұрады ? 2.Ауа не себепті ластанады? 3.Ауаның адамға, жануарға, өсімдіктерге  қандай маңызы бар ? 4.Ауа қандай қабаттардан тұрады ?

V.Үй тапсырмасы.§26 (78-80 беттерді) оқу.   «Атмосфераның ластану себептері және қорғау шаралары» туралы эссе жазып келу

Мақаламен бөліс

Пікір беру
Пікіріңіз:
Полужирный Наклонный текст Подчёркнутый текст Зачёркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищённой ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Суреттегіні еңгізіңіз:*
Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив